Osteoporoza

Osteoporoza, czyli postępujące zrzeszotnienie kości jest niezwykle niebezpieczną chorobą uznaną przez Światową Organizację Zdrowia za chorobę cywilizacyjną. Co 10 minut dochodzi do złamań i kontuzji w Unii Europejskiej z powodu utraty masy kostnej. Z tego 25% poszkodowanych wraca do sprawności ,25% umiera a 50% traci zdolność samodzielności egzystowania. Osteoporoza dotyka wszystkie grupy wiekowe ale najbardziej narażone są kobiety w 5 i 6 dekadzie życia ponieważ po menopauzie następuje zmniejszenie wydzielania estrogenu co prowadzi do zrzeszotnienia kości. Mężczyźni są mniejszym stopniu dotknięci tą chorobą ale z czasem w grupie seniorów stosunek liczbowy zachorowań znacznie się zwiększa.

Jak chronić się przed tą groźną chorobą przebiegającą bezobjawowo, ponieważ najczęściej dowiadujemy się o niej, gdy stajemy się osobami poszkodowanymi tj., gdy dochodzi do złamań. Każdy wie, że spożywanie mleka i przetworów mlecznych pomaga w budowaniu mocnych kości, zaś posiadanie mocnych kości chroni przed osteoporozą. Chociaż skłonność do osteoporozy jest uwarunkowana genetycznie, to jednak inne czynniki, w tym wysiłek fizyczny i dieta odgrywają niemałą rolę. Najnowsze badania pokazują, że nie tylko spożywanie odpowiednich ilości wapnia ma znaczenie dla rozwoju mocnych kości ale połączenie z innymi pokarmami może powodować utratę wapnia, podczas gdy jesteś przekonany, że spożywasz go wystarczająco dla zachowania mocnych kości. Naukowcy ciągle badają wpływ różnych składników pokarmowych na wchłanianie i rozdział wapnia w organizmie. Zauważono, że BOR, minerał występujący śladowo ma istotny wpływ na osteoporozę, ponieważ podnosi poziom estrogenów i innych substancji zapobiegających utracie wapnia i demineralizacji kości. Działa zatem jak zastępcza terapia estrogenowa

Bez dostatecznej ilości boru w diecie organizm nie jest w stanie zatrzymać wapnia. Kobiety po menopauzie, które są na diecie nisko borowej, mają dużo większą skłonność do utraty wapnia i magnezu. W grupie badanych po podaniu 3mg boru nastąpił u tych kobiet wzrost poziomu wapnia o około 40%.

Bor występuje w większej ilości w owocach, zwłaszcza jabłkach, gruszkach, winogronach, rodzynkach, brzoskwiniach, w warzywach strączkowych zwłaszcza soi, orzechach laskowych i ziemnych, migdałach i w miodzie.

Następnym mikroelementem, który ma pierwszorzędną rolę w metabolizmie kości jest mangan. Zauważono, że u zwierząt z niedoborem manganu obserwuje się ciężką osteoporozę, co prowadzi do przekonania, iż to samo może mieć miejsce u ludzi. Badania wykazały, że kobiety z osteoporozą mają około jednej trzeciej mniej manganu niż zdrowe, po podaniu im manganu wchłaniały go dwukrotnie więcej niż normalnie, co świadczy o szczególny zapotrzebowaniu chorych na osteoporozę na ten mikroelement. By uzupełnić niedobory manganu należy jeść ananasy lub pić sok z ananasa, jako że jest dobrze wchłaniany. Inne dobre źródła manganu to owsianka, orzechy, przetwory zbożowe , fasola szpinak i herbata .

Najbardziej popularnym minerałem, który jest spoiwem dla kości to wapń. Chroni przed osteoporozą, pomaga w budowaniu mocnych kości i zapobiega ich osłabieniu w wieku późniejszym. Najlepiej naładować się wapniem za młodu, gdyż badacze uważają, że dzieci mające właściwą podaż wapnia są mniej (około40%) skłonne do złamań kości w późniejszym wieku.

 Już 900mg dziennie wapnia (1/2 litra mleka) wystarcza, żeby na kilka lat zmniejszyć ryzyko złamań. Jeśli nie toleruje się mleka to spożywanie jarmużu czy serka sojowego Tofu w zupełności zaspokoi zapotrzebowanie na wapń . Wapń z jarmużu jest lepiej wchłaniany niż ten z mleka.

Nie można zapomnieć o roli witaminy D jako czynniku wzmacniającym kości. Bez witaminy D kości stają się słabsze. Kobiety po menopauzie potrzebują 10% więcej tej witaminy niż zalecana dawka dzienna, gdyż w starszym wieku wchłanianie jej jest znacznie gorsze. Znakomitym źródłem witaminy D są tłuste ryby (łosoś, sardynki, węgorz) Słońce powoduje wytwarzane witaminy D w skórze dlatego zimą trzeba szczególnie zwiększać jej spożycie w diecie.

Czego unikać, aby mieć zdrowe silne kości?

Zbyt duże ilości soli uszkadzają kości poprzez pozbawianie ich wapnia zwłaszcza w starszym wieku i powodują ich odwapnienie

Uważa się, że picie maksymalnie 3 filiżanek kawy dziennie jest bezpieczne. Nadmiar kofeiny może powodować osteoporozę, jako że zwiększa wydalanie wapnia, co prowadzi do podkradania go z kości. Przeprowadzona obserwacja w Harvardzie na 84.000 tysiącach kobiet wykazała, że te, które piły ponad 4 filiżanki kawy dziennie, były trzykrotnie bardziej narażone na złamania kości niż pijące mało albo w ogóle. 

Nierozsądne wydaje się nadużywanie kawy przy jednoczesny zbyt niskim spożyciu wapnia.

Herbata nie wykazywała żadnych szkodliwych właściwości.

Podsumowując należy podkreślić, że najlepszym sposobem zapobiegania osteoporozie jest spożywanie wystarczających dawek wszelkich substancji mających znaczenie dla właściwej budowy kości: wapnia, boru, magnezu i witaminy D.